Skip to content

INFORMATIE

kennis is macht

DUURZAME ZORG IS EVIDENCE BASED MEDICINE


Een hart onder de riem: je hoeft écht niet alles te weten om duurzaam aan de slag te gaan. Maar een kleine basis is wel fijn. Er zijn een aantal heilige gralen als het gaat om de wetenschap rondom klimaat, gezondheid en de zorg. Als je deze in grote lijnen kent, dan kom je heel ver. Wij hebben ze voor je bij elkaar gezet. 

 

Klimaat dokter Eva is voor je in deze bronnen aan het duiken om de grote lijnen voor je samen te vatten. Zodat je in 1 avond op de bank de belangrijkste feiten tot je kunt nemen.

Tot die tijd vind je hier wel al de links naar de uitgebreide brondocumenten. De ene gortdroog, de ander leest op zichzelf al makkelijk weg.

GROENE PLANEET, GROENE ZORG

Wil je een mooi handzaam overzicht, uitgebreider dan de korte samenvatting, die alle informatie in de context plaatst?Dan hebben we hét boek voor jou!

Geschreven door duurzame zorgprofessionals voor duurzame zorgprofessionals (in spé). Met onder andere een hoofdstuk van klimaat dokter Anne over gedragsverandering.

In een paar uurtjes lezen ben je helemaal bij en ken je de belangrijkste achtergrondinformatie. Vorm jouw visie op duurzame zorg en planetary health én vindt concrete tips waar je mee aan de slag kunt.

Klimaatverandering, hoe staan we ervoor?

The Interngovernmental Panel on Climate Change (IPCC) is het klimaat wetenschapsbureau van de VN. Hun rapporten vatten alle wetenschap samen en vormen de basis waarop overheden hun beleid op baseren. Tenminste…dat is de bedoeling, helaas nog niet de realiteit. 

Hier de link naar het laatste rapport. Een korte samenvatting is in de maak.

Zorg-als-milieuvervuiler

Zorg als milieuvervuiler

Welke impact heeft de Nederlandse zorg op het milieu en klimaatverandering? Het RIVM bracht dit uitgebreid in kaart, het rapport van hun onderzoek kwam uit in 2021. 

Een samenvatting is in de maak. 
Gupta strategists heeft gekeken waar de grootste klappers te maken zijn. Hun overzichtelijke, makkelijk leesbare rapport lees je hier. 

De klimaatcrisis is een gezondheidscrisis

In 2021 publiceerde het NtvG een artikel dat de effecten van klimaatverandering op de gezondheid in Nederland samenvat. Veel dank aan Jeffrey Quarsie, groene dokter en de 1e auteur, voor dit overzichtelijke artikel waar ik veel naar teruggrijp. 
Een samenvatting volgt.

Geen toegang tot dit hele fijne overzicht vanwege de paywall? Het Rivm heeft ook veel toegankelijke informatie op hun site.

Green deal duurzame zorg

De green deal duurzame zorg is een stimuleringsprogramma vanuit de rijksoverheid waar zorginstellingen zich bij kunnen aansluiten.

Hiermee tonen ze commitment aan de 5 pijlers van de Green deal: gezondheidsbevordering, kennis & bewustwording, circulariteit, CO2-reductie, medicatie.

Klimaatpsychologie

Wat is klimaatpsychologie? Klimaatpsychologie gaat over de oorzaken en de mentale gevolgen van de klimaatcrisis. Wat maakt (collectieve) duurzame verandering lastig? Welke emoties maken de klimaatcrisis los?

Op de site van stichting klimaatpsychologie kun je al het een en ander vinden. Kijk ook vooral bij de blogs. Wij zijn bezig om een aantal vraagstukken voor je samen te vatten. 

BEGRIPPENLIJST

Adaptatie (klimaatadaptatie)

Aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering.

Duurzaamheidscoördinator

Steeds meer zorgorganisaties hebben een duurzaamheidscoördinator. Zoals de naam het zegt zijn zij verantwoordelijk voor de verduurzaming. Ze hebben overzicht wat er al gebeurt en door wie en waar mogelijk faciliteren zij en jagen zij duurzame verandering aan. Als je organisatie een duurzaamheidscoördinator heeft, zoek hen op.

Green deal 3.0

Voluit: Green deal Samen werken aan duurzame zorg 3.0. Afspraken tussen de Rijksoverheid en partijen in de gezondheidszorgsector met betrekking tot het realiseren van duurzame zorg. Hiermee spreken partijen af om voor vijf thema’s resultaatgericht aan de slag te gaan van 2023 tot 2026.
greendealduurzamezorg.nl

Green team

Een green team is een groepje collega’s die zich inzet voor verduurzaming op de werkvloer. Dit kunnen collega’s op dezelfde afdeling zijn, of organisatiebreed. Green teams zetten bijvoorbeeld vergroenende projecten op of brengen het onderwerp onder de aandacht op de afdeling of binnen de organisatie.
greencareacademy.nl

Groene Zorg alliantie

Koepel van de bestaande groene commissies en green teams in de zorg. De Groene Zorg alliantie vertegenwoordigd de achterban in o.a. gesprekken met de politiek, organiseert bijeenkomsten zoals netwerkavonden, masterclasses en het jaarlijkse groene zorg festival, en zorgt voor korte lijntjes en faciliteert samenwerken tussen verschillende commissies en green teams.
groenezorgalliantie.com

IPCC

Het Intergovernmental Panel on Climate Change, beoordeelt de wetenschappelijke onderzoeken naar klimaatverandering en brengt jaarlijks een rapport uit. Het IPCC is een organisatie van de Verenigde Naties.
ipcc.ch

Klimaatdokter

Een arts die zich zorgen maakt om klimaatverandering en hiervoor in beweging komt.

Koppelkansen

Een online tool die je kan helpen om je CO2- en milieu impact in kaart te brengen. In de branchegemiddeldes kun je de gemiddelde milieubelasting zien van onder andere ziekenhuizen, huisartsenpraktijken, verpleeg- en verzorgingshuizen en de geestelijke gezondheidszorg (GGZ).
milieubarometer.nl
milieubarometer.nl/branchegemiddeldes

Milieucoördinator

De milieucoördinator is verantwoordelijk binnen een organisatie voor het naleven van de wet en regelgeving op het gebied van oa gevaarlijke stoffen. Vaak zijn zij tevens het aanspreekpunt voor verduurzaming en hebben overzicht wat er binnen de organisatie al gebeurt. Als je begint met verduurzamen, zoek vooral de milieucoördinator op. 

Milieu platform zorgsector (MPZ)

De vereniging Milieu Platform Zorgsector (MPZ) is een netwerk dat bestaat uit duurzaamheidscoordinatoren binnen de intramurale zorg. Zij werken aan duurzame zorg middels kennisontwikkeling en -verspreiding en de ontwikkeling van praktische instrumenten, zoals de Milieuthermometer Zorg. Het merendeel van alle UMC’s en ziekenhuizen is aangesloten en steeds meer instellingen voor ggz, ouderenzorg, gehandicaptenzorg en revalidatie. Op hun site staan veel tips en praktijkvoorbeelden.
milieuplatformzorg.nl

Milieuthermometer zorg

Een keurmerk én leidraad voor verduurzaming in de zorgsector. Enerzijds een handzaam instrument waarmee een organisatie inzichtelijk kan maken hoe het gaat qua duurzame bedrijfsvoering en waar op verbeterd kan worden. Anderzijds een keurmerk om te laten zien waar je staat. De organisatie kan hiermee een bronzen (basis), zilveren (circulair) of gouden (koploper) certificaat behalen. De handleiding en criteria zijn gratis te downloaden op de site en kun je ook als inspiratie gebruiken voor je duurzame inspanningen.
milieuplatformzorg.nl/milieuthermometer/ 

Mitigatie

Het voorkómen van verdere klimaatverandering door uitstootvermindering

Nudges

Prikkelende aansporingen voor gedragsverandering

Permafrost

Bevroren grond waarin zich materiaal van duizenden jaren oude dode planten en dieren bevindt, bij ontdooiing komt CO2 en methaan vrij.

Planetary health

het academische veld waarin de relatie tussen mondiale milieuveranderingen en menselijke gezondheid centraal staat.

10R/6R ladder

Een visuele uitwerking van: Reduce, Reuse, Recycle. Deze ladder geeft de mate van circulariteit aan. Hoe hoger op de ladder, des te meer grondstoffen worden bespaard. Het meest duurzame is een product niet gebruiken of minder. Daarna het verlengen van de levensduur van producten of onderdelen. Onderaan staat het hergebruik van materialen, zoals recycling. 

Social tipping point

Een kantelpunt waarop de sociale transitie naar een duurzame samenleving in een stroomversnelling komt. Waarin we bewegen naar een nieuwe normaal waarin duurzaam de norm is.

Tipping point

Kantelpunten in klimaatverandering die nog grotere en onomkeerbare gevolgen hebben op het opwarmen van de aarde. Klimaatwetenschappers hebben meer dan 10 van dergelijke tipping points geïdentificeerd. Een voorbeeld hiervan is het smelten van de Groenlandse ijskap. Hierbij verdwijnt ijs wat zonlicht reflecteert waardoor de temperatuur verder stijgt en wat weer tot extra smelten leidt, een vicieuze cirkel dus.
wikipedia.org